Otwieranie strony trwa zbyt długo? Zamknij ekran ładowania.
Strona główna » Ciekawostki » Zarys dziejów Brzozowej

Zarys dziejów Brzozowej

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Zapraszamy do nowego cyklu ukazującego historie miejscowości należacych do gminy Połaniec w oparciu o “Studium historyczne gminy” opracowanej przez Pracownię dokumentacji etnograficzno-historycznej pod kierownictwem mgr Andrzeja Wojciechowskiego, Lublin 1989 r.

 Brzozowa        Kamieniec         Kraśnik 

Brzozowa należała w XV w. do parafii Połaniec. Była wsią królewską. „Właścicielem jej jest Jan Rythwyensky, wojewoda krakowski. Jest w niej 9 łanów kmiecych, z których odprowadzana jest dziecięcia snopowa i konopna dla biskupa krakowskiego. Wartość jej szacuje się na ok. 6 grzywien. Nie ma ani folwarku, ani karczmy, ani zagrody”.

W 1564 r. było we wsi 9 kmieci. “Mają po trosze ról wszyscy, a jej obyczaj dawny, że role na łany licząc powinni płacić ex laneo fertonem 1, a miałoby pod nimi być łanów 10 1/2”.  Według lustracji z 1570 r. w tej wsi “niemasz żadnych łanów pomiernych. Kmiecie siedzą na czym kto może, czynszu na rok płacą florenów 4 gr. 24. Z tej wsi kapłonów przychodzi 23, jajec… kop 2”.

Poddani z Brzozowej uskarżali się na starostę sandomierskiego Andrzeja Firleja za podwyższanie powinności. Batory skierował do nich 28 kwietnia 1573 r. list wskazujący na sposób rozwiązania sporów. Wieś licząca w 1583 r. 11 poddanych osiadłych na folwarku połanieckim. Wraz z wsią Zdzieci dostarczała wybrańca na wyprawę wojenną oraz służyła stacją na przejazd króla J.M. w postaci 1 jałowicy i 20 i pół korca owsa.

W 1606 r.- w czasie rokoszu Zebrzydowskiego wieś doznała znacznych szkód w zasiewach, inwentarzu. “Także też domostwa wszystkie w skrzyniach i komorach pobrano i niektórych poddanych męczono”.

Rejestr poborowy z 1608 r. wymienia wieś Brzozowa wraz z folwarkiem.

W 1664 r. lustracja zastała stan odmienny w porównaniu z latami poprzednimi: „wieś orginaliter zasiadła na łanach 2 i 1/2, zostawało na nich kmieci 6. Teraz jest 2 kmieci, którzy obaj są na półłanku. Płacą czynsz z niego po groszy 20. Spi żadnej nie dają, jeno z półłanku wydają kapłonów 2… kur 2…jaj 30. Robociznę i insze powinności odprawują, jako poddani Zdzieczcy”. Wieś miała też wybrańca osiadłego na 1 łanie. „Trzyma ten łan wybraniecki ucz. Maciej Brzozowski za przywilejem JKM PNM de data w Warszawie dnia 18 miesiąca maja r. 1661…”.

W 1826 r. wieś pod nazwą Brzozowa Królewska stanowiła część dóbr Osiek i Malkowice będących własnością Rządu Królestwa Polskiego.

W 1827 r. posiadała 23 domy drewniane i liczyła 122 mieszkańców.

W 1835 r. Brzozowa wraz z całością dóbr Osiek przechodzi jako darowizna cara Mikołaja I w ręce generała Bazylego Pogodina.

W 1864 r. przechodzi prawem spadku po ojcu w ręce Aleksandry z Pogodinów Pietrowej.

W 1884 r. w spadku po matce otrzymuje dobra Wasyl Aleksandrowicz Pietrow. Z tego okresu zachował się drewniany dom, obecnie należący do Stanisława Bednarskiego. Składał się z sieni, 2 izb i komory.

W 1895 r. wieś Brzozowa posiadała 274 dziesięcin (453 morgi) chłopskiej ziemi, 30 drewnianych domów, 241 mieszkańców (120 mężczyzn, 121 kobiet).

25 lipca 1919 r. dobra powracają do Państwa Polskiego.

W 1934 roku Brzozowa liczyła 284 mieszkańców, w tym 140 mężczyzn i 144 kobiety.

W czasie okupacji w lecie 1944 r. sowieci zabrali zboże w snopach do okopów, 1/3 mieszkańców wsi była wysiedlona.

W 1989 r. sołectwo Brzozowa ma powierzchnię 289 ha i liczy 210 mieszkańców. Przeważało w niej budownictwo zagrodowe-jednorodzinne. Zabytkowe domy zachowały się jedynie w zagrodach nr 11 i 25. We wsi był sklep spożywczy, punkt biblioteczny, wodociąg. Teren sołectwa przeznaczony był dla celów przemysłowych. Znajduje się w zasięgu strefy ochronnej i składowiska odpadów. Stanowi w części rezerwę pod składowisko odpadów związane z rozbudową elektrowni. Do czasu wykorzystania go jako rezerwy-będzie spełniać funkcję rolniczą z niezbędnym programem usług i wyposażeniem w urządzenia komunalne. W projekcie jest również budowa oczyszczalni ścieków ze strefą ochronną 100 m. Przewiduje się zalesienie obszaru wielkości 1 ha.

Brzozowa – widok na zabudowę zachodniej części wsi. Fot. A. Wojciechowski, 1988 r.

“Studium historyczne gminy Połaniec” str. 37
Pracownia Dokumentacji Etnograficzno-Historycznej
mgr Andrzej Wojciechowski
Lublin 1989 r.

W następnym odcinku zarys dziejów miejscowości Kamieniec.

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

Łukasz Orłowski

Administrator strony. Połańczanin od urodzenia. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Od 2009 roku pracuje w organizacji pozarządowej Lokalna Grupa Działania - Dorzecze Wisły. Aktywny członek Towarzystwa Kościuszkowskiego w Połańcu. Członek połanieckiego oddziału Legii Polsko-Włoskiej i Regimentu Kosynierów.
0
Connecting
Please wait...
Wyślij wiadomość

Przepraszamy nie jesteśmy w tej chwili dostępni online. Proszę zostaw wiadomość.

Twoje imię
* Email
* Opisz swój problem
Zaloguj się

Potrzebujesz pomocy? Oszczędź swój czas i porozmawiaj z nami online.

Twoje imię
* Email
* Opisz sprawę
Jesteśmy online!
Informacja zwrotna

Jeżeli chcesz możesz zostawić nam dodatkowe informacje.

Jak oceniasz naszą pomoc?
Power by

Download Free AZ | Free Wordpress Themes

Wyślij nam materiały on-line

Szanowni Państwo wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom uruchomiliśmy usługę wysłania plików online. W każdej chwili 24 h / dobę możecie bezpośrednio wysłać do nas pliki multimedialne, tekstowe itp. nie wychodząc z domu. Pojemnosć naszej skrzynki odbiorczej wynosi 10 GB, maksymalny plik jednorazowo jaki można przesłać to 10 MB. Istnieje możliwosć przesłania folderu. Do wysyłanych przez Państwa materiałów np. zdjęć prosimy o utworzenie pliku tekstowego z Państwa imieniem i nazwiskiem, danymi kontaktowymi (tel. / email), krótkim opisem i jeżeli to możliwe datą powstania fotografii.

Jeśli więc posiadacie stare dokumenty, zdjęcia, czy znacie ciekawe historie dotyczące Połańca i osób z nim związanych, podzielcie się z nami. Chrońmy przed zapomnieniem naszą historię.