Otwieranie strony trwa zbyt długo? Zamknij ekran ładowania.
Strona główna » Ciekawostki » Połaniec a Powstanie Listopadowe

Połaniec a Powstanie Listopadowe

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Powstanie listopadowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu wybuchło w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku, a zakończyło się 21 października 1831 roku. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń). Chociaż zakończone klęską, to jednak podtrzymujące naszą narodową tożsamość.

W rocznicę wybuchu powstania obchodzony jest Dzień Podchorążego. Po upadku powstania listopadowego cesarz Mikołaj I Romanow wypowiedział słowa: Nie wiem, czy będzie jeszcze kiedy jaka Polska, ale tego jestem pewien, że nie będzie już Polaków.

Papież Grzegorz XVI potępił wybuch powstania jako zbuntowanie się przeciwko „legalnej władzy cara”. (bez komentarza). To i wiele rzeczy znaleźć możemy sobie w książkach i w Internecie. Jednak połanieckie ciekawostki związane z Powstaniem Listopadowym dostępne są tylko w materiałach Towarzystwa Kościuszkowskiego. O ile dumniej czyta się historię tego narodowego zrywu wiedząc, że nasi krajanie również brali w nim udział. Dlatego przedstawiamy kilka „połanieckich” postaci, których losy splotły się z tym powstaniem.

Ludwik Chmielowski – Nauczyciel Szkoły Elementarnej w Połańcu – 1826-1830. Pensję pobierał do 18.12.1830, a potem przystąpił do Powstania Listopadowego.

Józef Górski (1783-1858) – pochodził z Częstochowy, nauczyciel Szkoły Elementarnej w Połańcu. Ze względu na udział w powstaniu mógł pracować w szkole dopiero w 1835 roku. Zmarł w Połańcu 4 września 1858 r.

Franciszek Manini (pochodzący z rodziny włoskiej) – kpt. 6 pułku piechoty liniowej Królestwa Polskiego, podporucznik armii Księstwa Warszawskiego. Odznaczony medalami Virtuti Militari oraz srebrnym Legii Honorowej. Po powstaniu listopadowym mieszkał w Kraśniku koło Połańca ze swoją żoną Palikseną z Bemów. Paliksena była przyrodnią siostrą generała Józefa Bema. Franciszek zmarł w Połańcu 6 listopada 1849 r.

Roman Kajetan Jakub Rupniewski (1802-1892) – oficer artylerii Wojska Polskiego i ….malarz, właściciel majątku w Ruszczy.

W bitwie ostrołęckiej uczestniczył w słynnej szarży baterii przeprowadzonej pod komendą jej dowódcy ppłk. Józefa Bema; został wtedy ranny i zabito pod nim dwa konie. Za okazane męstwo Rupniewski nagrodzony został Krzyżem Złotym Virtuti Militari.

Jego tablice z umundurowaniem ówczesnych jednostek wojskowych znajdują się w m.in. w Muzeum Narodowym. Stefan Żeromski pisał niegdyś, że u Józefiny Bronikowskiej w Kotuszowie: „Na ścianach do osiemdziesięciu małych rysunków, przedstawiających armię polską we wszystkich jej gatunkach i odmianach… Są to oryginalne rysunki pana Rupniewskiego… Rzeczy nader ładne i miłe”.

Florian Straszewski (1767–1847), ziemianin, przedsiębiorca, współtwórca Plant krakowskich. Posesor Ruszczy i Rybitw, które po śmierci jego pierwszej żony przeszły na rodzeństwo Mariannę i Romana Rupniewskich. Jego drugą żoną była Marianna Dembińska (siostra gen. Henryka Dembińskiego). Florian, ze względu na wiek zrezygnował z proponowanych mu funkcji we władzach powstańczych, ale był barwną postacią tamtego okresu.

Powstanie Zaliwskiego; Połaniec, Kościuszko. Po upadku Powstania Listopadowego, jeden z jego uczestników – Józef Zaliwski rozpoczął kolejny zryw narodowy, który upadł, zanim na dobre się zaczął.

Wyborowy oddział mjr. Drzewickiego w sile 26 ludzi, byłych żołnierzy, czwartacy w r. 1831, jak ppor. Edward Lange (przyszły włoski generał), hr. Sokolniki z Poznańskiego, Kurzyjamski, Przeorski, Raczyński, nie spełniła swego celu – zajęcia Połańca i marszu przez Radom ku Warszawie, ulegając rozbiciu przez ostrzeżonych Rosjan przy próbie ataku na Połaniec.

Wobec przewagi wroga i zupełnej apatii szlachty, a nawet chłopów w Kieleckiem, mjr Drzewicki, uchodząc dni kilka przed pościgiem Kozaków, rozdzielił oddział, a sam wzięty do niewoli obok wsi Rataje w Stopnickiem, w myśl instrukcji Wodza popełnił samobójstwo, zostawiając trzech towarzyszy, odstawionych do Warszawy, na pastwę barbarzyńskiego śledztwa carskich siepaczy, po którym w dniu 7 maja 1833 r. zostali (Kurzyjamski, Przeorski, Raczyński) rozstrzelani u stóp Cytadeli.

Czy datę egzekucji 7 maja (rocznica ogłoszenia Uniwersału Połanieckiego), Rosjanie wybrali przypadkowo? Nie wiadomo.

Wiadomo, że Zaliwski chciał rozpocząć powstanie od zajęcia Połańca, w którym podobnie jak Kościuszko, chciał 7 maja wydać manifest i wezwać Polaków do walki.

Można więc przyjąć, że Połaniec już wtedy był Miastem – Symbolem Walki o Wolność i Sprawiedliwość Społeczną.

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

Radosław Matusiewicz

Prezes Towarzystwa Kościuszkowskiego w Połańcu. Dowódca połanieckiego Oddziału Legii Polsko-Włoskiej oraz Regimentu Kosynierów. Autor licznych publikacji na temat Połańca i okolic. Redaktor naczelny “Zeszytów Połanieckich”.
x

Przeczytaj również

Wersja elektroniczna publikacji “Z albumów rodzin połanieckich”

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.Tak wyglądał Połaniec i tak wyglądali jego ...

0
Connecting
Please wait...
Wyślij wiadomość

Przepraszamy nie jesteśmy w tej chwili dostępni online. Proszę zostaw wiadomość.

Twoje imię
* Email
* Opisz swój problem
Zaloguj się

Potrzebujesz pomocy? Oszczędź swój czas i porozmawiaj z nami online.

Twoje imię
* Email
* Opisz sprawę
Jesteśmy online!
Informacja zwrotna

Jeżeli chcesz możesz zostawić nam dodatkowe informacje.

Jak oceniasz naszą pomoc?
Power by

Download Free AZ | Free Wordpress Themes

Wyślij nam materiały on-line

Szanowni Państwo wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom uruchomiliśmy usługę wysłania plików online. W każdej chwili 24 h / dobę możecie bezpośrednio wysłać do nas pliki multimedialne, tekstowe itp. nie wychodząc z domu. Pojemnosć naszej skrzynki odbiorczej wynosi 10 GB, maksymalny plik jednorazowo jaki można przesłać to 10 MB. Istnieje możliwosć przesłania folderu. Do wysyłanych przez Państwa materiałów np. zdjęć prosimy o utworzenie pliku tekstowego z Państwa imieniem i nazwiskiem, danymi kontaktowymi (tel. / email), krótkim opisem i jeżeli to możliwe datą powstania fotografii.

Jeśli więc posiadacie stare dokumenty, zdjęcia, czy znacie ciekawe historie dotyczące Połańca i osób z nim związanych, podzielcie się z nami. Chrońmy przed zapomnieniem naszą historię.