Otwieranie strony trwa zbyt długo? Zamknij ekran ładowania.
Strona główna » Legia Polsko-Włoska » Umundurowanie i ekwipunek żołnierza piechoty napoleńskiej

Umundurowanie i ekwipunek żołnierza piechoty napoleńskiej

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Połaniecki oddział Legii Polsko-Włoskiej aktualnie liczy 5 osób (kolejne 3 osoby zbierają podstawowe elementy). W tym artykule chciałbym Państwu przybliżyć po trosze jak wygląda umundurowanie i podstawowe wyposażenie szeregowego żołnierza piechoty napoleońskiej.

Czapka, rogatywka – charakterystyczne dla polskich formacji wojskowych nakrycie głowy. W czasach napoleońskich mające szczególne znaczenie, podkreślające narodowy charakter wojska. Czapka wysoka, “kaszkietowa”, wzmocniona prętami, od dołu była obszyta skórą . Posiadała skórzany okuty blachą daszek i podpinkę. Materiałem, z którego wykonywano czapki był czarny filc. Podpinka składała się z metalowych mosiężnych “łusek”. Z przodu rogatywki znajdowała się mosiężna blacha z wytłoczonym numerem pułku, a ponad nią orzeł Księstwa Warszawskiego. Nad orłem umocowana była okrągła, biała kokarda (polskie barwy narodowe – biało-czerwone – jeszcze nie zostały zdefiniowane). Czapka zwieńczona była pomponem – czarnym – dla jednostek fizylierskich (woltyżerowie – zieleń, tyralierzy – żółć, grenadierzy – pąs). Ozdobą rogatywki był biały kordon zwisający z przodu i z tyłu czapki, umocowany u jej bocznych rogów. Przewidywany czas użytkowania – 4 lata. (Encyklopedia Wojen Napoleońskich, Robert Bielecki).

Furażerka – “Miękka sukienna czapka codzienna, noszona w koszarach, (…), kiedy nie obowiązywało noszenie czaka [czapki] lub kapelusza. Najczęściej miała spiczasty wierzchołek opadający na lewą stronę, zakończony chwastem. Dolna część była podwinięta i obszyta kolorową taśmą.” (Encyklopedia Wojen Napoleońskich, Robert Bielecki). Wierzchołek furażerki wsadzony za krawędź dolną, zawiniętą krawędź oznaczała żołnierza na służbie, swobodnie zwisający oznaczała iż żołnierz jest zluzowany.

Kurtka kroju polskiego – sukienna, granatowa. Wyłogi (rabat) białe z jednolitego białego sukna przeszytego po środku. Przypinane do kurtki na dwa rzędy guzików (mosiężne, z numerem pułku dla fizylierów, granatem lub trąbką dla kompanii wyborczych. pod guzikami, zazwyczaj, punce MÜNCHEIMER’a). Poły kurtki, pod rabatem zapinane na haftki, poniżej rabatu na dwa guziki. Na ramionach granatowe sukienne patki (fizylierzy), albo szlify ponsowe niciane (grenadierzy) albo szlify niciane zielone (woltyżerowie).

Lejbik – biały, sukienny. Krojem przypomina kurtkę, nie ma rabatu, zapinany na jeden rząd guzików.

Czechczery – białe, płócienne, sięgające kostek. Z przodu dwie poły zapinane na rząd guzików, te zaś przykrywane otwierającą się do przodu klapą. Spodnie zimowe były identycznego kroju, jednak uszyte były z granatowego sukna – tak jak kurtka mundurowa.

Kamasze – białe, granpłócienne zakładane pod spodnie. Zabezpieczały przed utratą butów w głebokim błocie, jak również przed dostaniem się do środka błota, czy śniegu. Dezydery Chłapowski tak pisze o kamaszach snując swoje wspomnienia: “… od piechoty francuskiej przejęliśmy (…) krótkie kamasze, które tak ściskają nogę, że krew w nią nie napływa i nie nabrzmiewa po zmęczeniu. W marszu po błocie lub śniegu przemakają wprawdzie łatwo, ale wieczorem, czy na kwaterze, czy w obozie przy ogniu, prędzej daleko się przesuszają jak buty, które także po całodniowym pochodzie w błocie zupełnie przemakają, a daleko trudniej wysychają. Podczas suszenia (…) skarpetek i kamaszy przy ogniu biorą się na nogi inne, wilią tego dnia wysuszone. (…) [zgubienie się butów w błocie – przyp.] tylko wtedy zdarzyć może kiedy kamasze są źle zrobione, gdy zaś dobrze przystają, to trzewiki mocniej w błocie przytrzymują i mocniej niż buty siedzą.

Płaszcz – sukienny, szary. Nieużywany jest noszony zrolowany na plecaku. Poły płaszcza mają możliwość przypięcia do boków ułatwiając piechurowi marsz. Zapinane na jeden rząd guzików (krój polski), lub na dwa rzędy (krój francuski). Przewidywany czas użytkowania – 4 lata.

Trzewiki – niskie, skórzane buty od spodu nabite gwoździami. Bez rozróżnienia na prawy i lewy, trzeci w zapasie znajduje się w plecaku.”…Wykonane były z grubej bydlęcej albo świńskiej skóry, podbite mocnymi gwoździami. (…) Przyjmowano, że dobra para obuwia winna wystarczyć do przejścia 1000 km…” (Encyklopedia Wojen Napoleońskich, Robert Bielecki). Dezydery Chłapowski tak pisze o kamaszach snując swoje wspomnienia: “… od piechoty francuskiej przejęliśmy sposób lekkiego obuwia, to jest zamiast butów trzewiki (…) W marszu po błocie lub śniegu przemakają wprawdzie łatwo, ale wieczorem, czy na kwaterze, czy w obozie przy ogniu, prędzej daleko się przesuszają jak buty, które także po całodniowym pochodzie w błocie zupełnie przemakają, a daleko trudniej wysychają. Podczas suszenia trzewików, skarpetek i kamaszy przy ogniu biorą się na nogi inne, wilią tego dnia wysuszone; łatwiej bowiem mieć z sobą drugą parę trzewików (…) jak drugie buty, które kiedy przemoczone nie tak prędko dają się wysuszyć. Zarzucają niektórzy trzewikom, że w głębokim błocie z nogi schodzą, ale to się tylko wtedy zdarzyć może kiedy kamasze są źle zrobione…

Skarpety – wełniane. Dezydery Chłapowski wspomina: “Główną rzeczą dla piechoty jest utrzymać nogi zdrowe, dlatego wielce jest pomocnem smarować je wódką w wieczór przy odmienianiu obuwia, bo to nie tylko od nabrzmienia, ale i skórę od obtarcia broni. Nasi ludzie lubią nogi tłuszczem smarować, zwłaszcza kiedy je zamiast skarpetek płótnem obwijają; tego żołnierzom pozwalać nie trzeba, bo płótno, jeżeli bardzo starannie i równo nie leży na nodze, łatwo ją obetrze. Żołnierze po trzy pary skarpetek mieć powinni i te ile można prać regularnie.”

Lederwerk – jeden, biały, do niego umocowany patrontasz i bagnet.

Ładownica – noszone na pasach przerzuconych z lewego ramienia na prawy bok, a nawet pośladek. Francuskie służyły przenoszeniu 30-35 ładunków, pruskie zaś były na 60 ładunków. Na klapie ładownicy znajduje się numer pułku wykonany z odlewanych mosiężnych cyfr. Wewnątrz ładownicy znajdowała się drewniany klocek z wydrążonymi otworami na ładunki i oliwiarkę. Różne formacje wojskowe miały charakterystyczne dla siebie wzory klocków – inne były kostki fizylierskie, inne grenadierskie, artyleryjskie, czy podoficerskie. W warunkach wojenny żołnierze nierzadko nie mieli ładownic a posługiwali się zwykłymi torbami. Do spodu ładownic troczono furażerki.

Plecak – wykonany z bydlęcej skóry, włosiem na zewnątrz. Służył przechowywaniu całości ekwipunku żołnierza: drugi zestaw mundurowy, zapasowy but, przybory do higieny, racje żywnościowe i inne. Plecaki noszone były na pasach z grubej białej skóry, których długość można było regulować przy pomocy kilku wyciętych w nich otworów, przez które przekładane są pętelki obejmujące kołki blokujące pas przy plecaku. Na górze plecaka troczono zrolowany płaszcz. Plecak był też opinany przez środek długim białym pasem służącym dociśnięciu płaszcza, oraz umieszczenia pod nim dodatkowych elementów ekwipunku (patelnie, kociołki itp). Do licznych troków znajdujących się przy plecaku, żołnierze przypinali różnorakie drobiazgi jak kubki, tykwy z wodą, drobny łup wojenny i inne przedmioty.

Koszula – bielizna zakładana bezpośrednio na ciało, nie zapinana na całej długości, wkładana przez głowę, zapinana tylko przy szyi i przy mankietach.

Halsztuk – “… chusta na szyję, noszona przez wszystkich żołnierzy i oficerów pod kołnierzem munduru. Zimą halsztuk zastępował szalik, latem osłaniał przed kurzem. Był nieodłącznym elementem żołnierskiego umundurowania, wyrazem fantazji, stąd różne kolory i wzory oraz sposoby jego zawiązywania. W czasie długich pochodów, zwłaszcza po zapylonych drogach, halsztuk zakładano na nos i usta.” (Encyklopedia Wojen Napoleońskich, Robert Bielecki)

Gatki – bielizna zakładana pod spodnie, przypominająca dzisiejsze kalesony. Długość mniej więcej do kolan, zapinane z przodu na guziki.

Wyposażenie dodatkowe

  1. Proch – skład 75% saletra, 12,5% siarka, 12,5% węgiel drzewny. Granulacja 300-400/gr. Czułość na wilgoć, higroskopijność. Wymagał dobrego przybicia.
  2. Kule – ołowiane, okrągłe, koniecznie nieco mniejsze od kalibru lufy (celem niesprężania powietrza przy ładowaniu – zmieniało to charakterystykę spalania prochu). Produkowane zazwyczaj przez żołnierzy pułku.
  3. Ładunki – ostre (z pociskiem), ślepe (bez pocisku), ćwiczebne (z trocinami, otrębami).
  4. Skałki – odpowiednio ociosane i zaostrzone wióry krzemienne. Skałki dobrej jakości umożliwiały oddanie ok. 50 strzałów. Mocowanie w kurku za pomocą skórki albo ołowianej blaszki (miały tendencje do kruszenia się z czasem; wytwarzano rozklepując kule). Mocowanie to chroniło skałkę przed przesuwaniem się i pękaniem. Mocowanie skałek w ołowiu wymagało uwagi, bowiem ołów ocierając się o krzesiwo (brudząc je) utrudniał krzesanie ognia. Z braku skóry lub ołowianej blaszki zdarzało się żołnierzom robić “łapki” z papieru, niemniej było to karane gdyż stwarzało zagrożenie zapłonu i przeniesienia iskry na proch znajdujący się poza panewką (np w dłoni żołnierza wyciągającego ładunek z patrontasza).
  5. Przetyczka – igła z jednej strony zakończona uchem, które ujmuje łańcuch, który z kolei umocowany jest do żołnierskiego guzika, rzadziej do bandoliery. Służyła do przetykania (z nagaru) otworu zapałowego, którym przenoszony jest ogień między panewką, a komorą nabojową.
  6. Klucz do karabinu – specjalny klucz składający się z trzech ramion (każde o innym zakończeniu) służący jako dźwignia do odkręcania/przykręcania śrub, podważania zblokowanych elementów, obijania skałki (gdy ulegnie stępieniu na krzesiwie).
Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

Łukasz Orłowski

Administrator strony. Połańczanin od urodzenia. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Od 2009 roku pracuje w organizacji pozarządowej Lokalna Grupa Działania - Dorzecze Wisły. Aktywny członek Towarzystwa Kościuszkowskiego w Połańcu. Członek połanieckiego oddziału Legii Polsko-Włoskiej i Regimentu Kosynierów.
x

Przeczytaj również

Pierwszy krok do niepodległości

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.W dniach 4-12 maja w naszym mieście ...

0
Connecting
Please wait...
Wyślij wiadomość

Przepraszamy nie jesteśmy w tej chwili dostępni online. Proszę zostaw wiadomość.

Twoje imię
* Email
* Opisz swój problem
Zaloguj się

Potrzebujesz pomocy? Oszczędź swój czas i porozmawiaj z nami online.

Twoje imię
* Email
* Opisz sprawę
Jesteśmy online!
Informacja zwrotna

Jeżeli chcesz możesz zostawić nam dodatkowe informacje.

Jak oceniasz naszą pomoc?
Power by

Download Free AZ | Free Wordpress Themes